Menu

Para dialogar, preguntade primeiro; despois..., escoitade
Antonio Machado

1. Igualdad y Sostenibilidad - Ecofeminismo para un mundo habitable (Casares, Málaga)
El miércoles 8 de octubre de 2025, EMA-RTV y Radio Casares, en colaboración con el Ayuntamiento de Casares, celebraron una charla participativa bajo el título “Igualdad y Sostenibilidad – Ecofeminismo para un mundo habitable”, en el marco del proyecto ONDA ODS.
El encuentro tuvo lugar en el Centro Cultural Blas Infante, ubicado en el Recinto del Castillo, y contó con la participación de representantes institucionales, entidades sociales y ciudadanía comprometida con la construcción de un futuro más justo y sostenible.
La apertura del coloquio corrió a cargo del Alcalde del Excmo. Ayuntamiento de Casares, Sr. Juan Luis Villalón, quien destacó la importancia de generar espacios de reflexión colectiva en torno a la igualdad de género y la sostenibilidad ambiental como pilares de un desarrollo equilibrado y habitable.
Durante la jornada, las ponentes compartieron experiencias, conocimientos y buenas prácticas sobre ecofeminismo, abordando la conexión entre la justicia social, la equidad de género y el cuidado del entorno natural.
Participaron en esta mesa redonda:
• María Aranda Martín, experta en Gerontología en el Área de Acción Social y vicepresidenta de la Asociación Montaña y Desarrollo Serranía de Ronda (URPF)
• María del Rocío Vallejo Melgar, técnica de Intervención Social en Áreas de Atención Social y Género y Feminismo Rural de URPF
• María Valadez, directora del Centro Terapéutico Botika
• Paqui Ruiz, presidenta de la Asociación de Mujeres Grecina de Villarraguz
• Rosario Loring, coordinadora de Ecologistas en Acción Sierra de la Utrera

2. Salinas de Chiclana: Buenas Prácticas en la Restauración y el Desarrollo Sostenible del Patrimonio Natural (Chiclana de la Frontera, Cádiz)
El viernes 26 de septiembre de 2025, EMA-RTV, Radio Chiclana y el Ayuntamiento de Chiclana celebraron una enriquecedora charla participativa bajo el título ‘Salinas de Chiclana: Buenas Prácticas en la Restauración y el Desarrollo Sostenible del Patrimonio Natural “.
El evento tuvo lugar en el Centro de Interpretación del Vivo y la Sal.
Durante la jornada se abordaron temáticas como las riquezas medioambientales, sociales, culturales y económicas que ofrecen las salinas gaditanas, así como los retos para mantener este patrimonio natural único.
La charla ofreció un espacio de reflexión colectiva en el que profesionales, entidades sociales y ciudadanía pudieron compartir experiencias y propuestas en torno al medioambiente y los recursos naturales en este entorno.
Participaron en esta mesa redonda:
- JUAN MARTIN BERMÚDEZ, presidente de la ONG SALARTE
- CARMEN PALOMA BORDONS CUBEIRO, directora conservadora del parque natural bahía de Cádiz
- PACO FLOR, gerente del centro de recursos ambientales ‘salinas de Chiclana’
- ÁNGELES CHOZAS RENDÓN, directora comercial de la salina de Santa Teresa

3. “Comerse el pueblo para mejorar el planeta?”(Sant Feliu de Codines, Barcelona)
El viernes 26 de septiembre, en el marco de la Feria de la Calabaza en Sant Feliu de Codines, tuvo lugar el coloquio “Comerse el pueblo para mejorar el planeta?”, una mesa redonda en la que se ha puesto el foco en los retos de la agricultura y el consumo de kilómetro cero en el municipio. Qué productos tienen, si la cesta de la compra es clave para tener un pueblo y un mundo más justo y sostenible y cómo el cambio climático ha condicionado a los agricultores locales y les obliga a replantear sus cultivos, son algunas de las cuestiones sobre las que se ha reflexionado a lo largo del encuentro. Un encuentro, que además, ha finalizado con una cata de chocolate para todos los asistentes.
Para poder tratar la temática con la máxima rigurosidad, el coloquio ha contado con la presencia de diferentes expertos:
Ramon Serra, el último agricultor de Sant Feliu de Codines en dedicarse al cultivo de oliveras en el municipio. En los últimos años España ha experimentado un descenso de las lluvias que ha causado una gran sequía. Con la falta de agua, los cultivos de oliva se han visto afectados, hecho que ha causado una bajada en la producción de aceite. Serra nos cuenta cómo han vivido los agricultores estos momentos tan críticos, en qué estado se encuentra la situación actualmente y también nos ha acercado a la variedad autóctona de oliveras del Vallès Oriental, la de vera.

Sete Rivera y Sergi Ezquerra, ambos son miembros de Brot Agrològic, una cooperativa de trabajo que pretende promover y facilitar el consumo de productos producidos y elaborados bajo criterios agroecológicos. A partir del cultivo de frutas, verduras y hortalizas a Granera (el Moianès) y a Sant Feliu de Codines (Vallès Oriental), consiguen proveer de manera directa a las consumidoras locales semanalmente. Los dos miembros nos han contado con detalle cómo trabaja la cooperativa.
Anna Bardolet, la responsable técnica de LaCoordi, una agrupación que pretende fomentar la articulación del Comercio Justo y las Finanzas Éticas en Catalunya, en el marco de la Economía Solidaria, para continuar denunciando las injusticias y las vulneraciones de los derechos humanos presentes en las cadenas de suministramiento y en las relaciones comerciales entre el Norte y el Sur. Bardolet ha explicado los orígenes de este comercio justo.
4. Gelves y el Guadalquivir: hacia entornos urbanos sensibles al agua (Gelves, Sevilla)
El viernes 19 de septiembre de 2025, EMA-RTV, Ahora Radio y el Ayuntamiento de Gelves (Sevilla) celebraron una enriquecedora charla participativa bajo el título ‘Gelves y el Guadalquivir: hacia entornos urbanos sensibles al agua”.
El evento tuvo lugar en el Salón de Actos del Ayuntamiento de Gelves.
Durante la jornada se abordaron temáticas como los problemas derivados de la contaminación del río, la riqueza medioambiental y natural que ofrece el entorno fluvial del Guadalquivir, así como los retos para mantener este patrimonio natural. La charla ofreció un espacio de reflexión colectiva en el que profesionales, entidades sociales y ciudadanía pudieron compartir experiencias y propuestas en torno al medioambiente y los recursos acuíferos en este territorio.
Participaron en esta mesa redonda:
Jesús Manuel Castillo Segura, Catedrático de la Universidad de Sevilla en Ecología.
Genaro Álvarez García, presidente de la Sociedad Espeleológica GEOS de Sevilla
Francisco Rodríguez Roldán, oficial de la marina mercante e instructor en Suravante Navegación y Enseñanza.

O plan integral do Distrito 5 de Huelva - Boas prácticas de gobernanza do territorio fronte aos retos do desenvolvemento sostible (Barriada A Hispanidade, Huelva)
O xoves 12 de xuño, EMA-RTV, Hispanidad Radio e a Fundación Valdocco celebraron unha enriquecedora charla participativa baixo o título ‘Boas Prácticas de Gobernanza do Territorio fronte aos Retos do Desenvolvemento Sostible’.
O evento tivo lugar no Salón de Actos da Fundación Valdocco e tamén foi retransmitido en directo a través da canle de YouTube @ONDAODS.
Durante a xornada abordáronse as estratexias desenvolvidas no Plan Integral do Distrito 5 de Huelva, destacando o seu valor como modelo de actuación local en materia de sostibilidade, inclusión e participación cidadá. A charla ofreceu un espazo de reflexión colectiva no que profesionais, entidades sociais e cidadanía puideron compartir experiencias e propostas arredor da gobernanza territorial con perspectiva de desenvolvemento sostible.
Participaron nesta mesa redonda:
Blanca Miedes Ugarte, doutora en Economía Aplicada e directora do Centro de Investigación en Pensamento Contemporáneo e Innovación para o Desenvolvemento Social (COIDESO) da Universidade de Huelva.
Óscar Toro Peña, consultor en Comunicación para o Cambio Social, xornalista, presidente de INvisible.
Manuela García Fernández, técnica na Fundación Valdocco e coordinadora ata 2022 da Oficina Técnica do Plan Integral do Distrito 5 de Huelva.

Turismo sostible e riqueza da comarca (Corcubión, A Coruña)
A temática central do coloquio xirou ao redor da importancia do turismo na Comarca da Zona da Morte e todas as súas implicacións en todos os aspectos, tanto económicos como sociais.
Falamos de infraestructuras, organización do territorio, planificación, arquitectura, necesidade de contar coa poboación local e de planificar as políticas turísticas a nivel global. Tamén da necesidade de ter en conta a tipoloxía do territorio e das súas posibilidades pero tamén das necesidades dese territorio e da súa realidade social e cultural. Dos novos tipos de turismo e do turismo de calidade que queremos.
Para desenvolver o coloquio, moderado por Toño Casais, director de Radio Neria e coa participación de Ubaldo Cerqueiro, director do diario dixital “Que Pasa na Costa”, contouse con tres expertos de recoñecido prestixio no ámbito académico.
*Iria Caamaño Franco, profesora do Departamento de Socioloxía na Facultade de Turismo da Universidade da Coruña, onde imparte docencia en Grao e Máster. Doutora en Dirección e Planificación do Turismo pola Universidade da Coruña.
Dende o ano 2018, é Directora de ROTUR. Revista de Lecer e Turismo e do Curso de Verán de Turismo da UDC. Forma parte do Grupo de Estudios Territoriais da UDC.
*A profesora de Análise Xeográfica Rexional do Departamento de Xeografía da Universidade de Santiago de Compostela, Lucrezia Lopez é, dende hai uns meses, a nova directora do Centro de Estudos e Investigacións Turísticas da USC.
*Juan Creus Andrade é Doctor Arquitecto. Profesor titular do Departamento de Proxectos Arquitectónicos, Urbanismo e Composición da Escola Técnica Superior de Arquitecturada Universidade de A Coruña e coordinador do Grupo de Investigación Galicia Cidade e Territorio.Juan Creus é, tamén, un dos membros da Sección de Arquitectura do Consello da Cultura Galega dende xaneiro de 2007.

PARA PROFUNDIZAR
BIOPOLÍGONOS: un modelo industrial que contribúe á sostibilidade do sector primario e á diversificación económica (Alguaire, Lleida)
A Xornada Biopolígonos presentou o fomento das bioindustrias como liña de traballo prioritaria da Axenda Compartida ‘‘Lleida, Terra de Oportunidades’’, e unha mesa redonda arredor dos biopolígonos. Ademais, o proxecto MainstreamBIO presentou oportunidades de traballo relacionadas cos biopolígonos e exemplos de éxito destas estruturas en Europa. Expertos e expertas debateron sobre o papel do biogás no desenvolvemento destes biopolígonos.
A mesa redonda foi moderada por Teresa Botargues, da Oficina Técnica de Transformación, quen nos explicou tamén como Lleida, Terra de Oportunidades está liderando a transición cara a un modelo máis sostible e competitivo, os seus principais proxectos e as perspectivas futuras para a rexión.
O debate contou coa presenza de diferentes relatores:
- Víctor Falguera, coordinador do BIOHUB CAT
- Flore Víctor, responsable de Innovarum
- Xavier Gómez, director do aeroporto de Lleida-Alguaire
- Miquel Serra, vicepresidente de Alcarràs Bioproductors
- Míriam Díaz de los Bernardos, directora da rede H2CAT e da Unitat Tecnològica Química de EURECAT

Infancia, xustiza e compromiso, futuro sostible, retos en Gran Canaria (Las Palmas de Gran Canaria)
O encontro foi organizado pola Rede de Medios Comunitarios (ReMC), en colaboración con Radio Guiniguada, e constituíu un espazo de reflexión crítica e diálogo participativo sobre diversos desafíos sociais, ambientais e de desenvolvemento local.
A xornada estruturouse en tres bloques temáticos, coa participación de destacadas voces do ámbito social e comunitario:
“Construíndo Futuro desde o Local: Infancia, Xustiza e Compromiso Social”
Este coloquio contou coa intervención de Zulma Díaz Álvarez, presidenta da Coordinadora de ONGD de Canarias (CONGDCA) e coordinadora xeral da asociación O Patio de las Culturas. Díaz, mediadora intercultural e dinamizadora no ámbito de Migracións e Interculturalidade, compartiu reflexións sobre a importancia de actuar desde o local con perspectiva social. Xunto a ela, Maribel Monzón Hernández, vicepresidenta da CONGDCA, integrante de UNICEF e educadora cunha traxectoria de máis de vinte anos no voluntariado e na Cooperación ao Desenvolvemento, achegou a súa experiencia no traballo coa infancia e a xustiza social.
“Gran Canaria non afronta os retos dos ODS”
Neste espazo abordáronse as carencias e desafíos insulares fronte á Axenda 2030. Participaron Antonio Díaz Medina, vicepresidente da Unión de Asociacións da Reserva da Biosfera de Gran Canaria (UARBGC), representante de entidades como Artevirgua, El Lino e Poesía Viva del Atlántico, e a Universidade Rural de Canarias, así como Cristóbal Sánchez Cárdenes, presidente da UARBGC e voceiro da Asociación Trasierra. Ambos ofreceron unha ollada crítica sobre a aplicación real dos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible no contexto insular.
“ECOISLA2030: O Camiño de Gran Canaria cara a un Futuro Sostible”
Este último coloquio estivo a cargo de Jorge Pérez Artiles, director xeral de Participación Cidadá e coordinador da Axenda 2030 no Cabildo de Gran Canaria. Como doutor socioeconomista e especialista en políticas de desenvolvemento local sostible, compartiu propostas e liñas estratéxicas para transformar Gran Canaria nunha ecoilla comprometida co benestar social e ambiental.

PARA PROFUNDIZAR
9. Rural Vivo: desafíos e oportunidades fronte ao despoboamento (Moraña, Pontevedra)
O coloquio “Rural Vivo: desafíos e oportunidades fronte ao despoboamento”, celebrado en Moraña no marco do proxecto Onda ODS – O Futuro é Teu, reuniu a expertos e representantes do ámbito académico, empresarial e agrario para analizar o futuro do rural galego baixo a perspectiva da sustentabilidade e a Axenda 2030.
Participaron Iván López Martínez (economista e profesor na UDC), Rubén Lois (catedrático de Xeografía Humana da USC e vicepresidente da UGI), Juana Rodríguez (xefa de administración de Céltic Estores–Bandalux) e Manolo Villaverde (responsable do sector lácteo do Sindicato Labrego Galego).
O debate centrouse nas causas e consecuencias do despoboamento, que non só implica a perda de habitantes, senón tamén o peche de escolas, o abandono das terras e o aumento do risco de lumes, ameazando a sustentabilidade do país.
Analizáronse cuestións clave como:
A necesidade dunha planificación territorial sustentable que incorpore a realidade rural.
Os problemas do sector primario, especialmente o relevo xeracional, o acceso á terra, o financiamento e as barreras normativas.
Os novos modelos produtivos como a agricultura ecolóxica e a gandería extensiva.
A importancia de mellorar infraestruturas, servizos públicos e políticas fiscais que incentiven vivir e emprender no rural.
En definitiva, o coloquio puxo en valor que o rural galego segue vivo e ten grandes oportunidades de desenvolvemento, sempre que se apoie con políticas sostibles e unha visión integral do territorio.

“Delta: emerxencia, economía e sostibilidade” e “Gobernanza e sostibilidade desde os municipios do Delta” (Camarles, Tarragona)
O Delta do Ebro é un dos espazos naturais máis emblemáticos e vulnerables de Cataluña. Cunha riqueza ambiental excepcional e un forte arraigamento social, económico e cultural, este territorio atópase hoxe nunha situación crítica debido aos efectos crecientes do cambio climático: a regresión do litoral, a subida do nivel do mar e a perda de biodiversidade ameazan a súa supervivencia tal e como a coñecemos. A estes retos súmanse a necesidade dun desenvolvemento económico sostible, a adaptación dos sectores produtivos tradicionais —como o cultivo do arroz ou a acuicultura— e unha gobernanza local coordinada e eficaz.
Para achegar á mocidade á situación actual, organizouse unha xornada de coloquios dirixida ao alumnado do Instituto de Camarles, Lleida, para fomentar unha reflexión activa sobre o futuro do Delta do Ebro e o papel que pode desempeñar a súa xeración na transformación e preservación deste espazo único.

A xornada dividiuse en dúas mesas redondas que abordan, desde perspectivas complementarias, os principais retos do territorio. No primeiro coloquio tratouse a emerxencia climática e a regresión do Delta (impactos e posibles solucións), o cultivo de arroz e a acuicultura como motor económico da zona, e o ecoturismo e a sostibilidade, e contou coa presenza de tres expertos:
- Teresa Solsona, presidenta da Taula de Consens del Delta
- Javier Casanova, presidente da Comunitat de Regants de l’Esquerra
- Gerard Bonet, xerente de FEPROMODEL
No segundo coloquio púxose o foco na emerxencia climática e a actuación local dos concellos do Delta, así como no desenvolvemento sostible e os retos compartidos. Nesta segunda mesa redonda participaron tres concelleiros distintos:
- Lola Casanova, concelleira do Concello de Deltebre
- Josep Subirats, concelleiro de Sant Jaume d’Enveja
- Sergi Curto, concelleiro de Camarles
PARA PROFUNDIZAR
Comunidades enerxéticas, inclusión social, proxectos con impacto (Aranda de Duero, Burgos)
Este coloquio radiofónico celebrouse o 26 de maio en Aranda de Duero, na emblemática Casa de los Fantasmas.
A xornada, organizada pola Rede de Medios Comunitarios (ReMC) en colaboración con Radio Iris 7, reuniu voces expertas e comprometidas coa transformación social, o desenvolvemento sostible e a participación comunitaria. O encontro estruturouse arredor de tres temáticas clave, cun enfoque local e participativo, que xeraron un espazo de reflexión e diálogo enriquecedor.
Os contidos abordados foron os seguintes:
“Inclusión social de mulleres migrantes no entorno rural”
Nesta mesa participou María Sanz Leal, membro da Asociación Feminista Ruperta Baraya de Aranda de Duero, colectivo comprometido coa igualdade entre mulleres e homes. Sanz, profesora na área de Didáctica e Organización Escolar da Universidade de Burgos e docente no Diploma de Desenvolvemento Humano Sostible da mesma institución, ofreceu unha mirada crítica e pedagóxica sobre os desafíos que afrontan as mulleres migrantes nas zonas rurais, destacando iniciativas que promoven a súa inclusión activa e a súa autonomía.
“Comunidade enerxética en Aranda de Duero”
Nesta intervención, Carlos Medina Martín, concelleiro de Medio Ambiente, Axenda 2030 e Xuventude do Concello de Aranda de Duero, compartiu a experiencia municipal arredor da creación de comunidades enerxéticas locais. Cunha sólida formación en Ciencia Política, Administración Pública e Finanzas, Medina achegou unha visión desde o institucional e o cidadán, baseada na súa traxectoria en movementos sociais e plataformas polo dereito á vivenda.
“Proxectos con impacto social e ambiental na Ribeira do Douro”
Esta sección contou coa participación de Jesús Iglesias Saugar, coordinador de Empreendimento e Innovación Social e de Proxectos Europeos en Ribering. Enxeñeiro con formación especializada en Ciencias do Espazo, a Terra e o Desenvolvemento Sostible, Iglesias expuxo iniciativas transformadoras que están xerando impacto na Ribeira do Douro. A súa experiencia como embaixador do Pacto Climático Europeo, avaliador de proxectos para a Comisión Europea e relator en Cumios do Clima da ONU enriqueceron o coloquio cunha perspectiva internacional aplicada ao territorio local.

PARA PROFUNDIZAR
Cardedeu en transición: retos dun municipio que medra (Cardedeu, Barcelona)
O domingo 19 de maio, no marco da Fira de Sant Isidre de Cardedeu, tivo lugar o coloquio “Cardedeu en transición: retos dun municipio que medra”, un espazo de reflexión onde se abordou a situación actual do municipio. Nun contexto de transformación, Cardedeu está a vivir un cambio de escala: pouco a pouco, está deixando de ser unha vila para converterse no que poderiamos considerar unha pequena cidade.
Durante o debate, analizouse a situación desde diferentes perspectivas. Por unha banda, falouse sobre o territorio e a súa planificación, con especial atención á paisaxe agroforestal do Vallès Oriental, a presión urbanística e os riscos de fragmentación de espazos naturais e agrarios; por outra banda, púxose o foco na economía e na calidade de vida, cuestionando se máis cidade significa máis benestar ou só máis crecemento, e como se garanten os dereitos sociais e os espazos de comunidade; por último, tamén se falou sobre o modelo agroalimentario e produtivo, desde a soberanía alimentaria e a agroecoloxía como unha oportunidade para repensar o desenvolvemento local.
Para tratar todas as temáticas, a mesa redonda contou con tres relatores expertos na materia:
Maties Serracant, xeógrafo e experto en planificación estratéxica urbana e territorial, ofreceu unha ollada crítica sobre o modelo urbanístico e o papel do territorio nos procesos de transición.
Neus Casajuana, membro de Revo – Prosperidade Sostible e da Alianza Wellbeing Economy Iberia, falou sobre o benestar colectivo, a necesidade dun cambio de modelo económico e como crecer sen perder a escala humana.
Vicenç Planas, técnico en Desenvolvemento Local e Dinamización Agroecolóxica en Palou, convidounos a repensar o valor do solo agrícola, o relevo xeracional e as oportunidades que ofrece unha economía arraigada á terra.

PARA PROFUNDIZAR
Loita contra a pobreza, produción e consumo sostibles, educación e territorio (Merindad de Valdivielso, Burgos)
O pasado 28 de maio de 2025 tivo lugar un coloquio radiofónico na Escola de Puente Arenas, na Merindad de Valdivielso, organizado pola Rede de Medios Comunitarios (ReMC) en colaboración con Radio Valdivielso.
Este encontro converteuse nun espazo de diálogo enriquecedor arredor dos desafíos e oportunidades que atravesan os territorios rurais, abordando temáticas clave desde unha ollada comunitaria, sostible e transformadora. A xornada reuniu persoas con amplo compromiso e traxectoria en iniciativas sociais, educativas, agroecolóxicas e de economía solidaria, que compartiron experiencias vivas de cambio desde o local.
A programación desenvolvida foi a seguinte:
“Loita contra a pobreza e integración social”
Abriu o coloquio Juanmi Gutiérrez Pulgar, delegado de Cáritas nas Merindades e responsable do programa rural centrado na loita contra a pobreza e a integración de persoas migrantes. Gutiérrez, ademais presidente da Fundación Mosteiro Santa María de Rioseco, compartiu como a recuperación do patrimonio pode converterse nunha ferramenta de transformación social a través do traballo colectivo e a implicación comunitaria.
“Educación para revitalizar o territorio”
Neste bloque interveu Pablo Simón, integrante do Colectivo Memoria Viva dos Pueblos e coordinador da Escola dos Pobos, un proxecto educativo e experiencial que busca formar “promotores de vida” para a defensa activa e o fortalecemento do medio rural. A súa intervención puxo o foco no papel da educación como motor para a dinamización territorial e a construción de redes sociais transformadoras.
“Agricultura e gandería para recuperar o ecosistema”
Juan Manuel Uría, agricultor e gandeiro de cabalos losinos no Valle de Tobalina, expuxo a súa experiencia de máis de dúas décadas en prácticas rexenerativas do solo e recuperación de montaña a través do pastoreo racional. Uría destacou tamén o seu traballo na recuperación de variedades tradicionais de cereais como unha estratexia concreta fronte ao cambio climático e á crise do modelo agroalimentario actual.
“Formas de produción e consumo sostibles”
Pechou o coloquio Juliette Boutillon, traballadora da asociación Alimenta Merindades, impulsora dunha tenda que promove o consumo de produtos ecolóxicos de proximidade. Con formación en Urbanismo e Ciencias Sociais e experiencia en ámbitos como o desenvolvemento sostible, a rehabilitación ecolóxica e o consumo enerxético, Boutillon explicou como o consumo consciente e os circuitos curtos poden contribuír a un modelo económico e social máis xusto e sostible para o territorio.

14. Feiras, mercados e prazas de abastos: comercialización de ciclo curto (Perlío, A Coruña)
O programa Onda ODS – O Futuro é Teu, emitido desde Perlío, tivo como tema central o comercio local e tradicional —feiras, mercados e prazas de abastos—, analizado baixo a óptica da sustentabilidade e a Axenda 2030.
O coloquio destacou o papel destes espazos como motores económicos, sociais e culturais que fomentan a produción e o consumo locais, reducen o impacto ambiental e fortalecen as relacións comunitarias. O comercio de proximidade foi presentado como unha práctica sostible e saudable, que respecta os ciclos naturais e apoia as variedades autóctonas e os proxectos produtivos dignos.
Participaron María do Mar Pérez Fra, profesora da USC especialista en políticas de desenvolvemento rural, e Francisco García Fernández, técnico da Fundación Juana de Vega, quen destacou a importancia de impulsar o medio rural galego mediante formación, investigación e apoio ao sector agroalimentario.
O programa tamén serviu para entregar os premios da primeira edición do concurso interinstitutos “Onda ODS O Futuro é Teu”, gañado polo alumnado de 3º da ESO do IES de Fene, recoñecendo o seu excelente coñecemento sobre os Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable.


Construíndo cidades que coidan… dos máis vulnerables (A Coruña)
El pasado 19 de junio de 2025 se celebró en A Coruña un coloquio bajo el título “Construíndo cidades que coidan… dos máis vulnerables”, en el Espazo O Cubo, ubicado en el edificio de Normal, en el Campus Universitario de Riazor.
El encuentro, organizado por la Red de Medios Comunitarios (ReMC) en colaboración con CUAC FM, reunió a destacadas voces del ámbito académico, sanitario, social y urbanístico para reflexionar colectivamente sobre el futuro de las ciudades desde una perspectiva de cuidado, inclusión y sostenibilidad, con especial atención a las personas más vulnerables.
Durante el coloquio se sucedieron intervenciones de alto nivel, articuladas en torno a la necesidad de transformar el entorno urbano en espacios que promuevan el bienestar, la equidad y el compromiso social:
*Xosé Artur Cuns Traba, empresario social y director de la EAPN Galicia (Red Europea de Lucha contra la Pobreza y la Exclusión Social), aportó una mirada crítica sobre los retos estructurales que perpetúan la desigualdad urbana, subrayando el papel de las redes comunitarias en la construcción de una ciudad más justa.

*Beatriz Piñeiro Lago, doctora en Medicina y responsable de las comisiones de Medio Ambiente, Sostenibilidad, Salud y Asuntos Sociales para España de la European Union Women (EUW), expuso su experiencia en medicina preventiva y salud pública, así como su rol como coordinadora de la Estratexia de Economía Circular del SERGAS, destacando la intersección entre salud, sostenibilidad e innovación.
*Nieves Rodríguez Brisaboa, catedrática del Departamento de Computación en la Universidade da Coruña (UDC) y presidenta de la Asociación LARLILAS, compartió su trabajo en torno a un modelo alternativo de envejecimiento activo, basado en la autogestión, el uso de la tecnología y la construcción de comunidades más resilientes.
*Laura Oso Casas, catedrática de Sociología en la UDC y subdirectora del CISPAC (Centro Interuniversitario de Investigación sobre Paisaxes Culturais Atlánticas), abordó los vínculos entre migración, género y ciudad, subrayando la importancia de enfoques interseccionales en las políticas urbanas.
*Cristina García Fontán, doctora y profesora de Arquitectura en la UDC, centró su intervención en las soluciones basadas en la naturaleza y el diseño participativo, vinculadas al marco de la Nueva Bauhaus Europea, proponiendo un hábitat urbano más humano, verde y accesible.
*Cristina Botana Iglesias, doctora en Arquitectura y Urbanismo e investigadora postdoctoral en la Universidade de Santiago de Compostela (USC), profundizó en el urbanismo feminista y el derecho a la ciudad, señalando las barreras estructurales que afectan al acceso a una vivienda digna y al espacio urbano por parte de colectivos vulnerables.
*Xosé Gabriel Vázquez Fernández, psicólogo social y doctor en Sociología, cerró el coloquio con una reflexión sobre el papel de la subjetividad y el territorio en la sostenibilidad urbana, presentando el Atlas Urbano da Sustentabilidade en Galicia (2025) y evocando elementos de su obra galardonada Guía existencial para (el) ser humano, Premio Internacional de Ensayo Diderot 2019.
16. Comercio, Turismo e Sustentabilidade (Foz)
Faladoiro Radiofónico Onda ODS O Futuro é Teu que vos ofrecemos dende Foz, dende as instalacións do CENIMA, o Centro de Interpretación da Mariña. Unha magnífica instalación que ofrece a quen visita Foz valiosísima información sobre esta Comarca da Mariña luguesa que nos acolle.
Trátase este do segundo coloquio con expertos que desenvolvemos dende de Emisoras Municipais Galegas, en colaboración coas nosas emisoras asociadas, dentro do proxecto Onda ODS no que participamos con outras organizacións homólogas con presenza en todo o Estado. Máis de 200 emisoras municipais e comunitarias desenvolvendo, por terceiro ano consecutivo, un proxecto avalado polo Ministerio de Dereitos Sociais e Axenda 2030.
Hoxe imos falar de Comercio, de turismo e, sobre todo, de sustentabilidade e facémolo dende un concello, o de Foz, que leva o compromiso co desenvolvemento da Axenda 2030 no ADN do organigrama municipal xa que conta cunha Concellalía específica de Axenda 2030, un área do goberno municipal adicada a proxectos dirixidos a acadar os ODS plantexados por Nacións Unidas no ano 2015.
Para desenvolver o coloquio, moderado por Ana Santiago por parte de EMUGA e Anxo Rivas, director de Radio Foz, contouse con tres expertos de recoñecido prestixio no ámbito académico.

Paula Fernández Moure, Bióloga Ambiental Bióloga no Centro Asociado da UNED de Lugo. Está especializada na conservación da biodiversidade terrestre e a súa preocupación e centro de interese está na xestión dos ecosistemas e a fauna salvaxe. Ela é ademais coordinadora do proxecto LugoNaturalMente que a UNED de Lugo ten en funcionamento dende o ano 2018.

A profesora de Análise Xeográfica Rexional do Departamento de Xeografía da Universidade de Santiago de Compostela, Lucrezia Lopez é, dende hai uns meses, a nova directora do Centro de Estudos e Investigacións Turísticas da Universidade de Santiago de Compostela.

José Pablo Abeal é Profesor na Facultade de Economía e Empresa da Universidade da Coruña, na que é, ademais, Vicedecano de Prácticas e Empregabilidade na Facultade de Economía e Empresa da UDC. E está especializado en análise de estados financeiros, turismo e sustentabilidade.